Sander Schimmelpenninck blokkeerde mij maandag op LinkedIn, bijna meteen nadat ik had gereageerd op zijn column over kinderopvang. Ik vind het onterecht dat hij daarin meer betaald werken presenteert als een vanzelfsprekend doel dat we moeten nastreven. Hier pak ik alsnog mijn (kleine) podium.
Ik ben geen grote kenner van Schimmelpennincks gedachtegoed, ik wist niet dat de term deeltijdprinses van hem kwam. Ik had geschreven dat je als parttimer ook tijd hebt voor eens een praatje met je buur en rustig je boodschappen kunt doen en kunt koken. Een uitstekende remedie tegen de ‘hypernerveuze samenleving’ waarvoor de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving vorig jaar waarschuwde.
Ook vroeg ik me af of de overheid de extra inkomsten uit extra gewerkte uurtjes zou inzetten om de ongelijkheid te verminderen. Dat lijkt me niet, de heersende politiek vergroot de ongelijkheid juist. Ik sloot af met de opmerking dat het vele deeltijdwerken dat wij in Nederland kennen, misschien wel een van de laatste dingen is waarop we in dit land trots kunnen zijn.
Geen enkele andere soort doet zoiets
Nu ik er verder over nadenk: ik kan iedereen een bezoek aan het Archeon aanraden. Daar zie je welke taken wij als mens vroeger hadden: je moest samen een huis bouwen en verdedigen, zorgen dat je eten en kleding had en ten slotte kinderen, zieken en ouderen verzorgen. Dat was je ‘werk’. Dat wij het nu normaal vinden om veertig uur per week voor een baas of opdrachtgever in de weer te zijn met iets dat geen eerste levensbehoefte is, is in feite bijzonder. Geen enkele andere soort doet zoiets, bij mijn weten.
Ik snap natuurlijk dat het voordelen heeft dat wij ons bijna allemaal in iets specialiseren dat wij ‘ons beroep’ noemen. En er zijn veel nuttige en zelfs onmisbare beroepen, maar minstens zo veel bullshit-banen. Het is echt heel raar om meer betaald werken tot norm of doel te verheffen.
Zeker voor iemand als Sander Schimmelpenninck, die terecht strijdt tegen armoede en ongelijkheid. Ik ben met hem eens dat de overheid vermogenden meer moet belasten. Er is dan geld genoeg om te kunnen investeren in goede publieke voorzieningen waar we allemaal van profiteren, en kansarmere mensen terecht een beetje meer. Zo neemt gelijkheid toe. Maar onze leiders reserveren met droge ogen 10 miljard euro per jaar voor hypotheekrenteaftrek, terwijl ze korten op ouderenzorg en werkloosheidsuitkeringen.
De autocratie is allang binnengeslopen
VVD-hardliner Eelco Heinen, nu Minister van Financiën, hield tijdens de coalitieonderhandelingen net zo lang zijn poot stijf tot hij in zijn eentje de financiële paragraaf mocht schrijven. De autocratie is onze regering allang binnengeslopen. Leugen op leugen op leugen, dat maakt blijkbaar niets uit. En voor die overheid moeten wij meer uren gaan werken?
Wat ook raar is, is dat columnist Sander Schimmelpenninck met zijn grote podium in de Volkskrant en op tv mij op LinkedIn blokkeerde toen ik onder zijn post inhoudelijk en zeker niet grof reageerde. Ik had nooit eerder op zijn posts gereageerd. Hij schopte mij onmiddellijk van zijn podium af, zeg maar.
Heel onlogisch als we een succesvolle soort willen blijven
Wij zijn bijna allemaal verworden tot consumenten die zelf geen huis kunnen bouwen of kleding kunnen maken. Volkomen afhankelijk van de economie die we hebben geconstrueerd. Terechtgekomen in een hypernerveuze samenleving. De kwaliteit van ons leefmilieu krijgt amper prioriteit: heel onlogisch als we een succesvolle soort willen blijven.
Het vak economie heb ik op school zo snel mogelijk uit mijn pakket gemieterd. Mijn stellige overtuiging: de economie zou er voor ons moeten zijn en niet andersom. Inmiddels weet ik dat er ook economen zijn die dat vinden. Dirk Bezemer bijvoorbeeld, die in Een land van kleine buffers uitstekend beschrijft hoe we de economie voor ons kunnen laten werken in plaats van andersom. Des te schrijnender om te zien wat er nu allemaal gebeurt in ons rijke land.
We moeten oppassen met wat we als norm stellen. Met zo veel mogelijk uren betaald werken, moeten we dat zeker niet doen. Ik gun iedereen de keuzemogelijkheid om parttime te kunnen werken. Dat is vrijheid, dat is welvaart.
Rianne Lindhout is bioloog en werkt (parttime) als freelance wetenschapsredacteur.